“The Knowledge Library”

Knowledge for All, without Barriers……….
An Initiative by: Kausik Chakraborty.

The Knowledge Library

विलोम शब्द 

विलोम शब्द 

1.अग्र – पश्च

2. अज्ञ – विज्ञ

3. अमृत -विष

4. अथ – इति

5. अघोष – सघोष

6. अधम – उत्तम

7. अपकार – उपकार

8. अपेक्षा – उपेक्षा

9. अस्त – उदय

10. अनुरक्त – विरक्त

11. अनुराग – विराग

12. अन्तरंग – बहिरंग

13. अवतल – उत्तल

14. अवर – प्रवर

15. अमर – मर्त्य

16. अर्पण – ग्रहण

17. अवनि – अम्बर

18. अपमान – सम्मान

19. अतिवृष्टि – अनावृष्टि

20. अनुकूल – प्रतिकूल

21. अन्तर्द्वन्द्व – बहिर्द्वन्द्व

22. अग्रज – अनुज

23. अकाल – सुकाल

24. अर्थ – अनर्थ

25. अँधेरा – उजाला

26. अपेक्षित – अनपेक्षित

27. आदि – अन्त

28. आस्तिक – नास्तिक

29. आरम्भ – समापन

30. आहूत – अनाहूत

31. आयात – निर्यात

32. आभ्यन्तर – बाह्य

33. आवृत – अनावृत

34. आशा – निराशा

35. आरोहण – अवरोहण

36. आस्था – अनास्था

37. आर्द्र – शुष्क

38. आकाश – पाताल

39. आवाहन – विसर्जन

40. आविर्भाव – तिरोभाव

41. आरोह – अवरोह

42. आदान – प्रदान

43. आगामी – विगत

44. आदर -अनादर

45. आकर्षण – विकर्षण

46. आर्य – अनार्य

47. आश्रित – अनाश्रित

48. इष्ट – अनिष्ट

49. इहलोक – परलोक

50. उग्र – सौम्य

51. उदात्त – अनुदात्त

52. उत्कृष्ट – निकृष्ट

53. उपसर्ग – परसर्ग

54. उन्मुख – विमुख

55. उन्नत – अवनत

56. उद्दत – विनीत

57. उपमान – उपमेय

58. उपत्यका – अधित्यका

59. उत्तरायण – दक्षिणायन

60. उन्मूलन – रोपण

61. उष्ण – शीत

62. उदयाचल – अस्ताचल

63. उपयुक्त – अनुपयुक्त

64. उच्च – निम्न

65. एड़ी – चोटी

66. ऐहिक – पारलौकिक

67. औचित्य – अनौचित्य

68. एक – अनेक

69. एकत्र – विकीर्ण

70. एकता – अनेकता

71. एकाग्र – चंचल

72. ऐतिहासिक – अनैतिहासिक

73. औपचारिक – अनौपचारिक

74. ऋजु – वक्र

75. ऋत – अनृत

76. कटु – सरल

77. कनिष्ट – जयेष्ट

78. कृष्ण – शुक्ल

79. कुटिल – सरल

80. कृत्रिम – अकृत्रिम

81. करुण – निष्ठुर

82. कायर – वीर

83. कुलीन – अकुलीन

84. क्रय – विक्रय

85. कल्पित – यथार्थ

86. कृतज्ञ – कृतघ्न

87. कोप -कृपा

88. क्रोध – क्षमा

89. कृश – स्थूल

90. क्रिया – प्रतिक्रिया

91. खण्डन – मण्डन

92. खरा – खोटा

93. खाद्य – अखाद्य

94. गुप्त – प्रकट

95. गरल – सुधा

96. गम्भीर – वाचाल

97. गुरु – लघु

98. गौरव – लाघव

99. गोचर – अगोचर

100. गुण – दोष

101. ग्राम्य – नागर

102. घृणा – प्रेम

103. चिरंतन – नश्वर

104. चल – अचल

105. चंचल – अचंचल

106. चिर – अचिर

107. जीवन – मरण

108. जाग्रत – सुप्त

109. जंगम – स्थावर

110. जागरण – सुषुप्ति

111. ज्योति – तम

112. तरुण – वृद्ध

113. तृप्त – अतृप्त

114. तृष्णा – तृप्ति

115. तीक्ष्ण – कुंठित

116. दण्ड – पुरस्कार

117. दानी – कृपण

118. दुरात्मा – महात्मा

119. देव – दानव

120. दिन – रात

121. धृष्ट – विनीत

122. निरर्थक – सार्थक

123. निर्दय – सदय

124. निषिद्ध – विहित

125. नैसर्गिक – कृत्रिम

126. निष्काम – सकाम

127. परतन्त्र – स्वतन्त्र

128. प्राचीन – नवीन

129. प्राची – प्रतीची

130. प्रभु – भृत्य

131. प्रसाद – अवसाद

132. पूर्ववर्ती – परवर्ती

133. पाश्चात्य – पौवार्त्य

134. बंजर – उर्वर

135. भला – बुरा

136. भूत – भविष्य

137. मुख्य – गौण

138. मनुज – दनुज

139. मूक – वाचाल

140. मन्द – तीव्र

141. मौखिक – लिखित

142. योगी -भोगी

143. युद्ध – शान्ति

144. यश – अपयश

145. योग्य – अयोग्य

146. राजा – रंक

147. रक्षक -भक्षक

148. रुग्ण – स्वस्थ

149. रुदन – हास्य

150. रिक्त – पूर्ण

151. लौकिक – अलौकिक

152. लम्बा – चौड़ा

153. व्यास – समास

154. विख्यात – कुख्यात

155. विधि – निषेध

156. विपन्न – सम्पन्न

157. विपदा – सम्पदा

158. वृष्टि – अनावृष्टि

159. शासक – शासित

160. शिष्ट – अशिष्ट

161. शिख- नख

162. श्याम – श्वेत

163. शोक – हर्ष

164. शोषक – पोषक

165. सत्कार – तिरस्कार

166. संक्षेप – विस्तार

167. सूक्ष्म – स्थूल

168. संगठन – विघटन

169. संयोग – वियोग

170. सुमति – कुमति

171. सत्कर्म – दुष्कर्म

172. सामिष – निरामिष

173. स्मरण – विस्मरण

174. संसदीय – असंसदीय

175. सृजन – संहार

176. क्षय – अक्षय

177. क्षुद्र – विराट

178. ज्ञेय – अज्ञेय

179. स्वीकृति – अस्वीकृति

180. भौतिक – आध्यात्मिक

Sign up to Receive Awesome Content in your Inbox, Frequently.

We don’t Spam!
Thank You for your Valuable Time

Also Read  जिद पर अड़े बच्चे को समझाना बच्चों का खेल नहीं। ~ अकबर और बीरबल की कहानियाँ!

Share this post

error: Content is protected !!